Zo geciviliseerd als we zijn, toch kunnen we onze dierlijke instincten niet altijd onder controle houden. Voedsel cravings. Als gretige roofdieren in de jungle loeren we in ieder kastje, op zoek naar chocolade of chips. De hunkering neemt ons gezonde verstand over. Wat we ook vinden, we verslinden het tot op de bodem. Niets is veilig. Eenmaal verzadigd, verdwijnt de verlangende leeuw in ons en blijft er niet meer van ons over dan een hoopje schuldgevoelens. We hebben weer de strijd met ons oerinstinct verloren. Waar komen die cravings toch vandaan, en hoe drukken we ze de kop in?
Wat zijn voedsel cravings?
Voedsel cravings zijn een plotseling en onverbiddelijk verlangen naar een bepaald soort voeding. Dit kan een verlangen naar zoet, zout of vet eten zijn. Om te begrijpen waar ze vandaan komen, moeten we naar ons brein kijken. Naast ons mensen- en zoogdierenbrein hebben we ook nog een reptielenbrein. Ons reptielenbrein is misschien het kleinste en oudste gedeelte van onze hersenen, hier huist wel het grootste beest in! Het reageert instinctief, impulsief en is gefocust op overleven. Ook stuurt het onze reflexen aan en geeft het een signaal af bij honger en dorst. Zo werkt het dus ook met cravings, die in verschillende soorten en maten voor komen.
1. Suiker- en zout cravings
Wellicht de meest bekende cravings, suiker en zout. Het verlangen naar zoet kan door hormoonschommelingen optreden, zoals tijdens de menstruatieperiode. Ook kunnen snelle koolhydraten onze bloedsuiker sterk laten pieken en dalen. Als een stel hyperactieve hyena’s springen we het ene moment rond, om vervolgens weer een keiharde downer te krijgen. Ons lichaam smeekt daarna weer om suikers, en is de cirkel weer rond.
Zout cravings kunnen duiden op een tekort aan mineralen of spoorelementen, dit komt juist weer door te veel water drinken. Je lichaam wordt dan overmatig doorgespoeld waardoor het geen kans krijgt om voedingsstoffen op te nemen. Ook kan dehydratatie een oorzaak zijn, en is te weinig slaap en stress ook niet bevorderlijk. Beter dus om je nachtelijke rooftochten dus naar de dag te verzetten.
2. Vet cravings
Snak je naar een frietje, frikandelletje of kroketje? Dan heb je vet cravings. Dit kan door een tekort aan slaap komen of een tekort aan vetten. Vet voedsel geeft snel een verzadigd gevoel en werkt als een beloningssysteem op je lichaam. Die verzadiging is echter maar van korte duur, je lichaam gaat snel weer om nieuwe vetjes grommen. Gezonde alternatieven zijn vis, eieren en avocado.
3. Restrictie cravings
Restrictie cravings zijn een gevolg van een dieet. Je volgt bijvoorbeeld een crashdieet of hebt tijdelijk een bepaalde voedingsgroep uit je dieet gehaald, denk aan koolhydraten, suiker of zout. Natuurlijk willen we altijd hebben wat we niet mogen, en vraagt het de discipline van een wolf om je reptielenbrein te negeren, maar ook dit valt te tackelen.
4. Omgevings cravings
Bij omgevings cravings maakt het zien of ruiken van bepaalde voeding dat je ernaar gaat verlangen, het wordt ook wel ‘extern eten’ genoemd. Je kent het wel, je snuffelt langs de bakker en ruikt vers gebakken brood, vervolgens kun je aan niks anders meer denken. Gewoon doorsluipen is het beste advies, en zeg tegen jezelf ‘vandaag even niet!’.
5. Gewoonte cravings
Gewoonte cravings zijn misschien wel het moeilijkste om af te leren. Stel, je eet iedere avond een toetje of een zak chips, ongeacht of je honger hebt. Dan is het een gewoonte en ga je ernaar verlangen zodra het moment dichterbij komt. Het duurt minimaal 3 weken om een gewoonte af te leren. Zet daar je snijtanden maar eens in vast.
6. Zwangerschapscravings
Uiteraard, zwangerschapscravings. Voor iedere vrouw kan de zucht anders zijn. De een heeft het met bepaalde snoep, de ander snakt naar augurken. Al is dit laatste cliché vaak niet waar volgens de zwangere dames onder ons. Er is onderzoek gedaan naar de oorzaak van zwangerschapscravings, echter kan hier geen duidelijkheid over gegeven worden.
Tips
Hoewel de natuur altijd sterker als de mens is, zijn er toch wat trucjes om ons reptielenbrein om de tuin te leiden.
Tip 1. Triggers
Cravings kunnen vaak samen gaan met emotioneel eten. Stress, verdriet of boosheid kunnen leiden tot cravings. Wanneer je weet wat de trigger is, kun je hier vaak beter op anticiperen. Ook komen cravings vaak op hetzelfde moment van de dag voor. Bijvoorbeeld tijdens het laatste uurtje op het werk. Merk op als de craving zich voordoet, accepteer het maar kies ervoor om er niet aan toe te geven. Neem een gezond alternatief en geef jezelf tijd om dit onder controle te krijgen.
Tip 2. Eiwitten en langzame koolhydraten
Cravings zijn een gevolg van een schommelende bloedsuikerspiegel, meestal komt dit door snelle koolhydraten en suikers. Eiwitten hebben deze eigenschap niet, ze zorgen juist dat de bloedsuikerspiegel in balans blijft. Gezonde, oftewel langzame, koolhydraten zorgen ook voor een stabielere bloedsuikerspiegel. Denk dan aan groenten, fruit en volkorenproducten. Je kunt er langer energie uit halen waardoor je minder ‘piekt’. Ga dus als een echte jaguar voor het vlees, en verslind de nodige groenten en fruit.
Tip 3. Drink voldoende
Cravings kunnen voortkomen uit dehydratatie. Merk je dat er weer eentje op komt, drink dan een halve liter water met wat citroensap erin. Vermijd sapjes, energie- en frisdranken en fruitsmoothies, deze zitten boordevol suiker en veroorzaken weer enorme schommelingen. Water drinken is de beste keus, of anders verse kruidenthee of bruiswater.
Tip 4. Eet voldoende, maar niet te vaak
Eet drie keer per dag een volwaardige maaltijd met verantwoorde tussendoortjes. Als je te weinig eet, dan komt de innerlijke beer weer naar boven en daarmee ook de cravings. Als je voldoende eiwitten eet, dan kun je gerust een paar uurtjes doortrekken. Vaak eten op een dag laat je bloedsuiker weer vaker pieken, wat je juist niet wilt.
Zo zie je, je cravings komen ergens vandaan. En hoewel het iets instinctiefs is, wil dat niet zeggen dat je het niet onder controle kunt krijgen. Tem je reptielenbrein en je innerlijke tijger, en laat het alleen eruit komen wanneer jij dat wilt. Of wanneer je partner dat wilt natuurlijk;)
